0886 999 115

[email protected]

Chẩn đoán và điều trị thắt nghẹt bao quy đầu ( paraphimosis )

1. Thắt nghẹt bao quy đầu (paraphimosis) là gì?

Thắt nghẹt bao quy đầu (paraphimosis) là tình trạng bao quy đầu sau khi tuột xuống thì không thể trở lại vị trí bình thường để che phủ đầu dương vật. Nguyên nhân là do hẹp miệng bao quy đầu khiến bao quy đầu không thể di chuyển sau khi tuột xuống quá mạnh, tình trạng này dẫn đến ứ trệ tuần hoàn của dương vật, nếu không điều trị kịp thời có thể gây hoại tử dương vật (hình 1).

Hình 1: Hình ảnh thắt nghẹt bao quy đầu

2. Nguyên nhân

Nguyên nhân gây thắt nghẹt bao quy đầu ở người lớn chủ yếu là do sau các can thiệp y tế. Nó có thể là các thủ thuật can thiệp vào niệu đạo như đặt ống sonde tiểu Foley hoặc mở thông bàng quang. Trước các thủ thuật này bao quy đầu thường đực kéo xuống để bộc lộ đầu dương vật, vì vậy tất cả nhân viên y tế cần phải nhận thức được nguy cơ này, luôn có thói quen kéo bao quy đầu trở lại vị trí bình thường sau thủ thuật. Nếu bao quy đầu không được kéo lại vị trí ban đầu sau thủ thuật và miệng bao bị hẹp, nó có thể bị kẹt lại ở rãnh quy đầu. Vòng thắt này đóng vai trò như một dây chằng, gây rối loạn lưu thông máu và bạch huyết ở dương vật. Sự co thắt này trong một số trường hợp rất nghiêm trọng, có thể dẫn đến hoại tử dương vật (hình 2).

Hình 2: Hình ảnh bao quy đầu bị hoại tử do thắt nghẹt

3. Chẩn đoán

Chẩn đoán thắt nghẹt bao quy đầu chủ yếu dựa vào thăm khám trực tiếp, biểu hiện qua tình trạng da quy đầu bị kéo tuột xuống qua rãnh dương vật và có hiện tượng phù nề. Phần lớn trường hợp gặp ở người lớn vẫn còn đặt sonde niệu đạo Foley. Nếu trong khi thăm khám, đầu dương vật trở nên cứng và có màu đen, việc điều trị cần được ưu tiên ngay để ngăn ngừa tình trạng hoại tử của dương vật.

Nếu bệnh nhân đã được cắt bao quy đầu đúng cách từ trước, nguyên nhân của thắt nghẹt bao quy đầu thường là do các vật dụng hình tròn được đeo vào dương vật (hình 3) hoặc ở trẻ em nguyên nhân có thể gặp là do tóc quấn quanh dương vật.

Hình 3: Hình ảnh thắt nghẹt do vòng nhẫn

4. Điều trị

Thắt nghẹt bao quy đầu là một cấp cứu đòi hỏi được tiến hành gấp rút nhằm ngăn ngừa tình trạng thiếu máu cục bộ và hoại tử dương vật. Điều trị theo nguyên tắc dựa trên việc kéo bao quy đầu về lại vị trí bình thường và giải quyết nguyên nhân gây ra tình trạng co thắt.

Xem thêm: Mổ chít hẹp bao quy đầu

Các thao tác thực hiện để điều trị thắt nghẹt bao quy đầu gây đau rất nhiều cho bệnh nhân. Ở trẻ em, sử dụng thuốc bôi gây tê tại chỗ quanh dương vật và đầu dương vật (2% lidocaine gel hoặc kem lidocaine 5%, hoặc EMLA Cream®: 2,5% prilocaine plus 2,5% lidocaine) trong 15-30 phút cho phép thực hiện thủ thuật gần như không đau. Có thể sử dụng các phương pháp giảm đau khác trước khi thực hiện thủ thuật như gây tê vùng cùng cụt, cho hiệu quả gần như ngay lập tức.

Điều trị thắt nghẹt bao quy đầu trước tiên cần làm giảm được tình trạng phù nề. Điều này có thể đạt được bằng nhiều phương pháp, mỗi phương pháp có thể được áp dụng nếu phương pháp trước thất bại:

Có thể nhanh chóng giảm tình trạng phù nề bằng cách tiêm 1ml dung dịch hyaluronidase (150U/ ml  như Wydase®, Wyeth-Ayerst, USA)  vào một hoặc nhiều điểm trên bao quy đầu đang sưng bằng ống tiêm.

Hình 4: Cách xử trí nhanh tình trạng thắt nghẹt bao quy đầu

Sau khi đã giảm được tình trạng phù nề, thao tác tiếp theo để giải quyết tình trạng thắt nghẹt bao quy đầu theo kinh điển là dùng tay để ép và đẩy khối nghẹt bao quy đầu về lại vị trí bình thường (hình 4). Nếu không thể dùng tay để đẩy bao quy đầu xuống được thì dùng 4 panh không mấu kẹp vào các vị trí 3,6,9,12 giờ của vòng nghẹt, kéo nhẹ nhàng và đối xứng.

Nếu thao tác này không thành công, sau khi sát khuẩn dương vật bằng dung dịch polividone iodine, rạch 1 vết trên khối vòng nghẹt, thường rạch ở vị trí 12 giờ (hình 5). Điều này làm giảm tính di động của khối nghẹt và bao quy đầu và cho phép định vị lại vị trí của nó.

Hình 5: Xử trí thắt nghẹt

Nếu tính trạng phù nề nhẹ thì sau khi giải quyết tình trạng thắt nghẹt bao quy đầu có thể tiến hành cắt bao quy đầu luôn. Trong trường hợp phù nề nặng, việc cắt bao quy đầu có thể hoãn lại cho đến khi hết phù nề, thường mất vài ngày.

 

Xem thêm:

– Cắt bao quy đầu ở nam giới

– Mổ chít hẹp bao quy đầu

– Các bài viết về: Bao quy đầu

 

Website Bacsiluc.com được xây dựng và quản lý bởi Bs Mai Văn Lực. Chúng tôi hỗ trợ khám và điều trị các bệnh lý Ngoại khoa tiết niệu tại các bệnh viện uy tín do các bác sĩ giỏi, giáo sư đầu ngành trực tiếp khám và điều trị. 

Liên hệ:   0984 260 391 -   091 44 88 012

 

bacsiluc

Bác sĩ Mai Văn Lực - Chuyên khoa Tiết niệu - Nam học: Tư vấn, khám và điều trị các bệnh lý thuộc hệ tiết niệu - sinh dục như: Sỏi tiết niệu; u phì đại tuyến tiền liệt; giãn tĩnh mạch thừng tinh; xuất tinh sớm; rối loạn cương dương... Hotline: 091.44.88.012 - Email: [email protected]

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *